Xanh Lùn, TR4, TR9 là gì? Vì sao Việt Nam phải chọn lại giống Robusta?
Ba cái tên rất dễ gặp ở Tây Nguyên — nhưng chúng không cùng một nhóm, và “Xanh Lùn” trên bao bì không tự động là nguồn giống được xác thực.
Nếu bạn đi qua vùng cà phê Tây Nguyên, ba cái tên rất dễ gặp là TR4, TR9 và Xanh Lùn. Nhưng chúng không phải một nhóm giống hoàn toàn giống nhau. Và càng không nên gom tất cả thành “Robusta ngon”.
TR4 là gì?
TR4 là một dòng Robusta được WASI chọn lọc và đưa vào sản xuất. WASI ghi nhận TR4 thuộc nhóm các giống Robusta được công nhận chính thức, nổi bật về năng suất, kích thước hạt và khả năng thích nghi (theo WASI). Nó trở nên phổ biến vì phù hợp với nhu cầu tái canh và sản xuất quy mô lớn.
TR9 thì sao?
TR9 cũng là giống Robusta được WASI chọn lọc. WASI xếp TR9 cùng TR11 và TR12 trong nhóm có thời gian chín trung bình đến hơi muộn, năng suất cao trong điều kiện khảo nghiệm (theo WASI). Điều này quan trọng trong sản xuất: không phải lúc nào người trồng cũng muốn tất cả cây chín cùng một thời điểm. Có các giống khác nhau về thời gian chín giúp tổ chức mùa vụ linh hoạt hơn.
Còn Xanh Lùn?
Xanh Lùn là một câu chuyện khác. Tên này được dùng cho vật liệu Robusta có đặc điểm cây thấp, tán gọn. Nhưng đây cũng là nơi người mua giống phải cẩn thận: WASI từng cảnh báo rằng họ không bán giống Xanh Lùn, và từng có tình trạng thị trường dùng tên WASI gây hiểu nhầm (theo Báo Đắk Lắk).
“Xanh Lùn” trên bao bì không tự động đồng nghĩa với nguồn giống được xác thực.
Vì sao Việt Nam phải chọn giống?
Cây cà phê sống nhiều năm. Nếu chọn sai giống, người trồng không thể dễ dàng sửa sai sau một vụ. Giống ảnh hưởng đến:
- năng suất;
- kích thước hạt;
- thời gian chín;
- khả năng chống bệnh;
- khả năng thích nghi;
- chi phí chăm sóc;
- và cuối cùng là hiệu quả kinh tế.
WASI hiện công bố một hệ thống lớn các giống Robusta được chọn tạo và chuyển giao sản xuất (theo Cục Thông tin, Thống kê KH&CN).
