THA-1 là gì? Việt Nam đã tự chọn tạo giống Arabica như thế nào?
Việt Nam không chỉ nhập Arabica về trồng — WASI đã có chương trình chọn tạo giống Arabica riêng cho điều kiện trong nước.
Khi nói về giống cà phê Việt Nam, người ta thường nhắc đến những cái tên Robusta như TR4, TR9, TRS1. Nhưng Việt Nam cũng có câu chuyện riêng về chọn tạo Arabica. Một trong những cái tên đáng chú ý là THA-1.
THA-1 đến từ đâu?
THA-1 là một giống Arabica được WASI chọn tạo và đưa vào hệ thống giống Arabica Việt Nam. WASI hiện liệt kê THA1 cùng TN1, TN2, TN6, TN7 và TN9 trong nhóm các giống cà phê chè đã được giới thiệu và đưa vào sản xuất (theo Cục Thông tin, Thống kê KH&CN). Điều này rất đáng chú ý: Việt Nam không chỉ là nơi nhập Arabica rồi trồng, mà đã có chương trình chọn tạo giống phù hợp với điều kiện trong nước.
Tại sao phải chọn giống Arabica riêng cho Việt Nam?
Bởi Arabica ở Việt Nam có những bài toán riêng: bệnh gỉ sắt, khí hậu, độ cao, năng suất, chất lượng, và khả năng thích nghi. Một giống tốt ở Colombia chưa chắc là giống tốt nhất ở Lâm Đồng. Một giống tốt ở Ethiopia chưa chắc phù hợp với Sơn La. Chọn giống luôn phải đặt trong bối cảnh môi trường.
THA-1 có phải “Gesha Việt Nam”?
Không. Không nên dùng cách gọi như vậy. THA-1 có câu chuyện di truyền và mục tiêu chọn tạo riêng. Giá trị của nó nằm ở việc Việt Nam có thể chủ động hơn trong việc phát triển vật liệu Arabica phù hợp với điều kiện sản xuất trong nước.
Đây mới là điều đáng nói
Tương lai Arabica Việt Nam không nhất thiết phải là “trồng Gesha”. Nó có thể là chọn giống phù hợp + terroir phù hợp + kỹ thuật tốt + sơ chế tốt. Nếu làm được điều đó, Việt Nam có thể tạo ra những profile riêng thay vì chỉ cố bắt chước các vùng nổi tiếng khác.
