Bourbon và Typica khác nhau ở đâu? Hai “ông tổ” của Arabica hiện đại

Nếu bước vào thế giới Arabica mà chỉ nhớ hai cái tên, hãy nhớ: Typica. Bourbon. Không phải vì hai giống này luôn ngon nhất, mà bởi chúng nằm ở vị trí đặc biệt trong lịch sử di truyền của Arabica — rất nhiều câu chuyện về giống hiện đại bắt đầu từ đây.

Typica là gì?

Typica thuộc nhóm Bourbon–Typica và là một trong những dòng Arabica có ảnh hưởng lớn nhất. WCR mô tả Typica là một trong những cà phê có tầm quan trọng văn hoá và di truyền lớn nhất của C. arabica: cây cao, hạt tương đối lớn, tiềm năng chất lượng tốt, nhưng nhạy cảm với nhiều bệnh, đặc biệt gỉ sắt (theo World Coffee Research).

Bourbon là gì?

Bourbon cũng thuộc nhóm di truyền nền tảng của Arabica, có nguồn gốc sâu xa từ vật liệu Arabica được đưa từ Yemen tới đảo Bourbon (nay là Réunion), rồi lan sang nhiều khu vực khác. WCR mô tả Bourbon là cây cao, năng suất tương đối thấp nhưng có tiềm năng chất lượng tách rất tốt, đặc biệt ở độ cao phù hợp (theo World Coffee Research).

Vậy Bourbon ngon hơn Typica?

Không — đây là câu hỏi sai cách. Hai giống có đặc điểm di truyền và lịch sử khác nhau, nhưng chất lượng một ly không thể quyết định chỉ bằng tên giống. Một Typica được trồng, thu hái và sơ chế tốt có thể rất xuất sắc; một Bourbon ở điều kiện không phù hợp có thể không đặc biệt.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở cây

Typica cao, Bourbon cũng cao; cả hai đều có hạn chế về năng suất và khả năng chống bệnh so với nhiều giống hiện đại. Vì vậy ngành cà phê bắt đầu tìm cách giữ những đặc tính tốt, đồng thời cải thiện năng suất, hình dáng cây hoặc khả năng chống bệnh — và đó là lúc những cái tên như Caturra, Pacas, Villa Sarchi, Mundo Novo, Catuai xuất hiện. Caturra là đột biến tự nhiên của Bourbon; Pacas cũng vậy; Mundo Novo hình thành từ lai tự nhiên giữa Bourbon và Typica (theo World Coffee Research).

Typica và Bourbon không chỉ là hai giống để uống. Chúng là hai chương lớn trong “gia phả” Arabica.